بلاگ مرجع ایران و مالزی

كشور يك ميليارد نفري هند كه بزرگترين دموكراسي جهان خوانده مي‌شود، اين هفته شاهد آغاز انتخابات پارلماني خواهد بود.

اين انتخابات به‌دليل گستردگي جغرافيايي و جمعيتي هند با 714 ميليون راي‌دهنده، طي 5 مرحله و در طول يك ماه برگزار مي‌شود. شرايط امنيتي و اوضاع اقتصادي از جمله مهم‌ترين موضوعات در اين انتخابات است. حزب كنگره با داشتن 2نامزد جنجالي كه مادر و پسر و از خانواده گاندي- نهرو هستند، با توجه به سابقه خوبي كه طي 4 سال گذشته در حكومت از خود به جا گذاشته، در اين انتخابات موقعيت خوبي دارد.سونيا بيوه راجيو گاندي و عروس اينديرا گاندي، اولين و تنها نخست وزير زن هند است.

با اين حال، بعضي تحليلگران معتقدند در اين انتخابات، احزاب كوچك محلي با شعارهاي منطقه‌اي، قدرت پيدا مي‌كنند و بدون شك دولت بعدي هند هم ائتلافي خواهد بود.

عدد صفر براي هندي‌ها استفاده زيادي دارد. يكي از اين استفاده‌ها اين بود كه با چرخش هزاره، يك صفر به عدد جمعيت اين كشور اضافه شد و اين عدد به يك ميليارد رسيد.
نگاهي به چگونگي برگزاري انتخابات سراسري در اين كشور پرجمعيت، اين صفرها را بهتر معني مي‌كند. انتخابات سراسري امسال هند به ماشين غول‌پيكري مي‌ماند كه موتور آن از روز پنجشنبه اين هفته( 16 آوريل) روشن مي‌شود. اين ماشين قرار است آراي 714 ميليون هندي را براي انتخاب 543 عضو مجلس اين كشور موسوم به لوكسابا، جمع‌آوري و شمارش كند. طبيعي است كه چنين رويدادي نمي‌تواند يك رويداد يك روزه باشد. در اين دوره از انتخابات هند، امنيت، كلمه‌اي مهم و پرمعني است. هنوز تبعات رويداد خونين بمبئي در سراسر هند و كل جنوب آسيا احساس مي‌شود.

براي اين انتخابات 800 هزار صندوق راي در سراسر كشور تعبيه شده كه امنيت آنها را نيروهاي امنيتي متشكل از 877 شركت خصوصي، 2.1 ميليون نگهبان مسلح و ده‌ها هزار نيروي ارتش تامين خواهند كرد. اين انتخابات در 5 مرحله از 16 آوريل تا 16 ماه مه يعني طي يك ماه برگزار مي‌شود.  فرداي روز 16 مه جهان درخواهد يافت كه دولت بعدي هند، در دهه آينده چگونه دولتي خواهد بود.

گروه‌هاي سياسي در هند با 3 جناح‌بندي عمده ملي‌ براي كسب آراي جمعيت به‌شدت متفرق هند كه ملاحظات و نگراني‌هاي گوناگوني دارند، با هم رقابت مي‌كنند. ممكن است در پايان راي‌گيري و شمارش آرا هيچ برنده مشخصي وجود نداشته‌باشد.

وضعيت اقتصادي، شرايط امنيتي و ارتباط با كشورهاي همسايه به‌ويژه پاكستان، از مهم‌ترين موضوعات اين انتخابات است. اما انتخابات هند به خاطر عظمت برگزاري‌اش، خود يك رويداد اقتصادي است كه ميليون‌ها روپيه وارد اقتصاد اين كشور مي‌كند. هند با اين انتخابات علاوه بر فعاليت اقتصادي، يك ژست سياسي هم براي همسايه به‌شدت درگير و بحران زده خود –پاكستان- مي‌گيرد. هند تجربه شگفت‌انگيز و پايان ناپذير دموكراسي در دنياست.

اين كشور هنوز در مرحله ‌گذار از نظام حكومتي بالا به پايين به جا مانده از زمان استعمار انگليس قرار دارد و سعي مي‌كند در عين حفظ ساختارهاي موجود، الگوي فراگيرتري را اجرا كند. يكي از ابزارهايي كه به وسيله آن مي‌توان اين هرم را برعكس كرد همين انتخابات است. در كشوري كه با وجود پيشرفت‌هاي اخير همچنان با مشكل گرسنگي رو‌به‌روست و از يك سو طبقه‌اي با حداقل دستمزد و درآمد  دارد و از سوي ديگر حقوق‌هاي 5 رقمي و ستاره‌هاي پردرآمد فهرست مجلات فوربس، راي برابر در صندوق‌هاي انتخاباتي مي‌تواند تنها عامل برقراري توازن اجتماعي باشد.

2 ائتلاف بزرگ سياسي هند يعني اتحاد پيشرو متحد به رهبري حزب حاكم كنگره و اتحاد دموكراتيك ملي به رهبري بهاراتيا جاناتا كه از مخالفان كنوني دولت هستند، به اين متهم هستند كه آراي فقرا را به دست مي‌آورند اما براي ثروتمندان سياستگذاري مي‌كنند. آنها به اين متهم هستند كه اهداف اقتصاد نوليبرالي را پيگيري مي‌كنند كه به سود كسب و كارهاي بزرگ است و بخش كشاورزان و فقرا را ناديده مي‌گيرند.

با وجود اين، قدرت راي تك‌تك مردم هند، واقعي است. اين قدرت دست كم مردم هند را قادر مي‌كند كه به تنهايي يا در كنار عده‌اي ديگر، وارد معامله و دادوستد در بخش فرودين نظام سياسي شوند. در جشنواره بزرگ انتخابات هند، قرار است همين قدرت جشن گرفته شود. آژانس‌هاي گردشگري در كشورهاي غربي در يك ماه گذشته با تقاضاي بي‌شماري از سوي كساني رو‌به‌رو شده‌اند كه مي‌خواهند براي مشاهده اين نمايش عظيم دموكراسي به كشور هند بروند.

اين انتخابات از انتخابات‌هاي گذشته در هند، بزرگ‌تر و عظيم‌تر است. از آخرين باري كه در كشور هند انتخابات برگزار شد، (سال 2004)43 ميليون نفر راي‌دهنده به شمار راي‌دهندگان اين كشور اضافه شده‌است. در آن زمان شمار راي‌دهندگان هندي 671 ميليون نفر بود. اداره اين ماشين عظيم راي‌گيري در هند به 4 ميليون كارمند اداري نياز دارد و دوبرابر اين تعداد آدم، فقط براي حضور پاي صندوق‌هاي راي نياز است. اين انتخابات بيش از تعداد آدم‌ها و نيروي انساني به پولي هنگفت نياز دارد. اقتصاد دچار مشكل شده هند، معلوم نيست كه چطور اين پول را تهيه مي‌كند.

يكي از تخمين‌ها حاكي از آن است كه اين انتخابات به بيش از 10 هزار كرور روپيه يعني 2 ميليارد دلار پول نياز دارد. اين بيشتر از پولي است كه باراك اوباما و ديگر نامزدهاي انتخاباتي و رئيس‌جمهورهاي آمريكا در رقابت‌هاي انتخاباتي خرج كرده‌اند. كميته انتخابات فدرال آمريكا اعلام كرده كه اوباما و ديگر نامزدهاي انتخابات رياست‌جمهوري اخير آمريكا بيش از 1.8 ميليارد دلار در اين رقابت هزينه كرده‌اند. اما اين مقايسه وقتي جالب توجه مي‌شود كه بدانيد در آمريكا فقط 210 ميليون راي‌دهنده وجود دارد و اين رقم، برابر يك سوم تعداد راي‌دهندگان در هند است.

نكته جالب توجه ديگر اين انتخابات آن است كه در اين انتخابات، كانون توجه از مناطق روستايي به مناطق شهري منتقل مي‌شود. بعد از تغييرات در نظام انتخابات و سهميه‌بندي كرسي‌ها براساس سرشماري‌اي كه سال 2001 صورت گرفت، شمار كرسي‌ها در حوزه‌هاي راي‌گيري شهري افزايش يافت. در پي كاهش رشد كشاورزي در هند، اين كشور در سال‌هاي اخير شاهد مهاجرت گسترده از مناطق روستايي به شهري بود؛ بنابراين بايد سهم راي‌دهندگان شهري هم به همين نسبت افزايش يابد.

وقتي شمار شهرهاي هند از 2590 شهر در سال 1971 به 5161 شهر در سال 2001 افزايش يافت، بايد شمار راي‌دهندگان شهري هم دوبرابر راي دهندگان روستايي شود؛ به همين دليل مثلا مردم شهر بنگلور در انتخابات امسال به جاي 3 نماينده 4 نماينده انتخاب مي‌كنند. اين تغيير آمار، تاثير سياسي هم دارد. حزب عمده مخالف بهاراتيا جاناتا ماهيتا، يك حزب شهري است و در مناطق شهري ريشه و محبوبيت دارد. اين حزب براي موضوعات شهري طبقه متوسط مانند راه‌سازي، برق،  آب سالم و همچنين كاهش نرخ بهره وام مسكن برنامه و شعار دارد.

نكته ديگر، نقشي است كه جوانان هندي در اين انتخابات دارند. گروه سني 18 تا 35 سال در اين انتخابات نقش و نفوذ بيشتري نسبت به مسن‌ترها دارند. نامزد‌هاي جوان حزب كنگره در اين ميان شانس زيادي دارند. جمعيت170 ميليون نفري راي‌دهنده جوان هندي عامل نيرومندي است كه مي‌تواند جهت انتخابات را تغيير دهد.

رائول گاندي- پسر راجيو گاندي،  نوه اينديرا گاندي و نتيجه جواهر لعل نهرو- يكي از نامزدهاي مورد توجه جهان در اين انتخابات است. او از نامزدهاي حزب كنگره در مركز هند است اما بسياري بر اين باورند كه به‌زودي رائول نخست‌وزير هند خواهد شد. حزب كنگره در اين انتخابات از اقبال خوبي برخوردار است. اين حزب بعد از پيروزي در انتخابات سال 2004، رهبري يك دولت ائتلافي را براي نخستين بار به‌عهده گرفت و تا‌كنون بر خلاف انتظاري كه از ابتدا مي‌رفت، به خوبي از پس اين كار برآمده است. سونيا گاندي – مادر رائول و بيوه 62 ساله راجيو گاندي- در آن زمان در آستانه نخست‌وزيري قرار داشت اما به انتخاب خودش اين سمت را به مانموهان سينگ سپرد.

معمولا دولت‌هاي گذشته هند در ماه‌هاي پاياني عمر خود، محبوبيتشان را از دست مي‌دهند اما دولت ائتلافي كنوني به رهبري حزب كنگره هنوز در ميان مردم محبوبيت دارد. سونيا گاندي در سال 1998 رهبري حزب كنگره را به‌عهده گرفت. اين حزب در انتخابات سال 1999 تنها 114 كرسي از مجموع 543 كرسي پارلمان را به دست آورد اما اين رقم در سال 2004 به 145 كرسي رسيد.

سونيا گاندي ايتاليايي‌تبار به خاطر داشتن تابعيت دوگانه، در جامعه سنتي هند، گزينه مناسبي براي نخست‌وزيري نبود اما رائول بدون اين نقطه ضعف و با داشتن، پدر، مادربزرگ و جدي كه هر سه نخست‌وزير بوده‌اند، از شانس زيادي براي اين سمت برخوردار است. با اين حال سخنان وارون گاندي – پسرعموي 29 ساله رائول-  كه به دستگيري و محاكمه‌اش منجر شد، موقعيت رائول را اندكي متزلزل كرده‌است. وارون گاندي چندي پيش در يك سخنراني گفته‌بود كه بعد از انتخابات، گلوي 160 ميليون مسلمان اين كشور را خواهد بريد.

اين سخنان ابزار خوبي براي حمله مخالفان  خانواده گاندي به 2 نامزد اصلي حزب كنگره  در انتخابات پارلماني يعني سونيا و پسرش رائول بود. خانواده گاندي و جد آنها نهرو به خاطر ايجاد اتحاد ملي در كشور هند، محبوبيت زيادي دارند. همين محبوبيت موقعيت حزب كنگره را در سال‌هاي اخير و در انتخابات پيش رو تقويت كرده‌است. اما نقل چنين سخناني مي‌تواند اين اهرم مهم را از حزب كنگره بگيرد. رائول در سخنراني‌اي كه طي آن نامزدي‌اش را در انتخابات اعلام كرد، گفت به‌دنبال ايجاد كشوري است كه در آن مليت و طبقه اجتماعي پدر و مادر در جامعه مهم نباشد.